ARCHORA / AIŌN

★★★★★

Verk eftir Önnu Þorvaldsdóttur. Sinfóníuhljómsveit Íslands. Eva Ollikainen (stjórnandi). Sono Luminus DLS-92268, árið 2023. Heildartími: 61:48 mín.

Anna Þorvaldsdóttir er eitt fremsta tónskáld samtímans. Verk hennar beisla krafta eða réttar sagt frumkrafta og birtingarmyndin er einstakt tónmál. Hljóðheimur Önnu er þannig engu líkur en hún dregur upp ákveðna mynd í verkum sínum, hvort sem er í lágstemmdu og örfínu tónmáli eða risavöxnum hendingum. Hún nýtir þannig hljómsveitina til hins ýtrasta.

Hljómsveitarverkið ARCHORA (2022) var samið sérstaklega fyrir PROMS-tónlistarhátíð breska ríkisútvarpsins, BBC, þar sem það var frumflutt í fyrra og hlaut mikið lof. Verkið vísar til hugmynda um frumkraft og hliðstæða veröld sem ýmist er kyrrstæð eða þá síbreytileg – allt á sama tíma. Verkið hefur verið flutt hér á Íslandi, nú síðast í Hallgrímskirkju í október síðastliðnum, en birtist nú í útgáfu útgáfufyrirtækisins Sono Luminus. Flutningur Sinfóníuhljómsveitar Íslands er prýðilegur en verkið var hljóðritað í Norðurljósasal Hörpu. Eva Ollikainen þekkir verk Önnu eins og lófann á sér og laðar fram bæði smáatriði í raddskránni ásamt því að mynda eina órofa heild. Hljómsveitarverkið AIÕN (2018) skiptist í þrjá kafla (I. Morphosis, II. Transcension og III. Entropia) og er kannski að einhverju leyti sinfónískara en ARCHORA. Það sama er upp á teningnum í túlkun Evu Ollikainen og Sinfóníuhljómsveitar Íslands, mikil blæbrigði sem þó eru ekki á kostnað heildarinnar. Upptökum stjórnaði Ragnheiður Jónsdóttir og hljóðið er fyrirtak (útgáfunni fylgir Pure Audio Blue-ray™-útgáfa verkanna).

Magnús Lyngdal Magnússon

Dómurinn birtist í Morgunblaðinu í mars 2024

Frumkraftar að verki